The States of Elevation van Kilian Jornet
Aan het einde van een haast onmogelijke reis, keek Kílian Jornet omhoog naar de onherbergzame Mount Rainier en wat hij zag was poëzie. Eenenzeventig toppen bereikt, en nog slechts één te gaan, maar sneeuwstormen bedekten het pad. Hij was al zover gekomen. Hij voelde zich elke dag sterker worden. Maar toen herinnerde Moeder Natuur hem eraan dat hij alleen verder zou kunnen gaan op haar voorwaarden. Het was duidelijk dat hij de expeditie alleen zou kunnen voltooien als zij dat toeliet.
De omvang van Jornets States of Elevation-project was zo enorm dat het praktisch onmogelijk was. Zoiets als de Wingdings-pictogrammen uit je hoofd leren. Elke top boven de 4267 meter in de 48 aaneengesloten staten van de V.S. beklimmen en de tussenliggende afstanden per fiets overbruggen. 123.045 hoogtemeters. 4134 km fietsen. En dat binnen een maand. Tuurlijk, joh. Cijfers en woorden verliezen hun betekenis als ze buiten het bereik van het menselijk begrip vallen. Jornet is mogelijk de enige persoon op aarde die in staat is om zo'n prestatie te bedenken, laat staan hem te volbrengen.
Jornet had eerder soortgelijke uitdagingen volbracht. In 2023 beklom hij in amper 8 dagen alle 177 pieken boven de 3000 meter in de Pyreneeën. En in 2024 bereikte hij in slechts 19 dagen alle 82 toppen boven de 4000 meter in de Alpen, waarmee hij een record vestigde. Ook toen al overbrugde bij de afstanden tussen de beklimmingen per fiets.
Maar de States of Elevation is iets bijzonders. Hij kreeg affiniteit met het Amerikaanse Westen door deel te nemen aan beroemde wedstrijden zoals de Western States Endurance Run en de Hardrock 100 Het landschap is gevarieerder en uitgestrekter dan de Europese bergketens die inmiddels bekend terrein waren voor een man die opgroeide in een berghut in de Pyreneeën.
De States of Elevation zou Jornet ook op één belangrijke manier uit zijn comfortzone duwen. Hij had al eerder routes tussen beklimmingen met de fiets overbrugd, maar nog ooit zulke eindeloze afstanden afgelegd als de uitgestrekte gebieden tussen de bergketens in het Amerikaanse Westen. Hij nam contact op met Trek voor de uitrusting: een Madone voor het asfalt en een Checkpoint voor de offroad-secties, beide fietsen uitgerust met SRAM-onderdelen. Maar de vraag bleef: hoe zou zijn lichaam reageren?
Voordat hij ook maar kon nadenken over de laatste dagen van zijn reis, moest Kilian eerst de openingsweek doorstaan. De States of Elevation-expeditie begon in Colorado, waar 56 van de 72 bergtoppen lagen, afgewisseld met talloze pittige verbindingsroutes. Erger nog, Jornet zag nauwelijks de zon omdat de start van het avontuur werd geteisterd door kou en regen. Die aanvankelijke intensiteit maakte bijna een einde aan Jornets onderneming toen het nog maar net begonnen was.
"De eerste week was verschrikkelijk", zegt Jornet. “Op dat moment dacht ik dat het onmogelijk zou zijn om de reis te voltooien.”
Na het vertrek voelde elke dag slechter dan de vorige, totdat hij Aspen passeerde en Elks Traverse bereikte. Toen trad er plotseling een soort gewenning op. "In het begin voelde het alsof mijn lichaam tegen alles vocht: tegen de hoogte, tegen de fysieke inspanning. Maar tijdens die dag in de Elks stopte mijn lichaam met vechten en begon het zich aan te passen aan de omstandigheden. Dat voelde echt als een keerpunt."
Geleidelijk aan begonnen de dagen in elkaar over te lopen. De relatief korte ritten van 64 tot 160 kilometer die hij tijdens het Colorado-gedeelte van de reis maakte, waren een voorbereiding op de lange stukken van Colorado naar Californië – bijna 1450 kilometer in vijf dagen naar de voet van de Sierra Nevada – en vervolgens 625 kilometer naar Mount Shasta. Toen hij aan de States of Elevation begon, zag hij de fiets vooral als een middel om een doel te bereiken: een manier om op eigen kracht van de ene klim naar de volgende te komen. Terwijl hij kilometerslang door de woestijn ploeterde, werd hij langzaam ook verliefd op het fietsen.
"Ik had vóór deze reis bijna nooit op een gravelbike gereden, maar aan het einde van de expeditie genoot ik er van," zei Jornet. “Ik had er zoveel plezier in. Dat wil ik vaker gaan doen.”
Je kunt waarschijnlijk wel raden welke van de twee fietsen Jornets voorkeur had, en dat is geen kritiek op de Madone. "Ik ben echt dol op beide fietsen," zei hij. Maar als ultraloper is het geen wonder dat Jornet zich aangetrokken voelde tot het indrukwekkende comfort van de Checkpoint. Tijdens de reis werd hij vergezeld door vrienden uit de duursportgemeenschap. Velen van hen kwamen uit de buurt en reden op full suspension mountainbikes. Ze moesten grijnzen toen ze zijn klassieke gravelfiets zagen. Maar zowel de Checkpoint als Jornet overleefden de ruige trails. Aan het einde van de lange dagen in het zadel waren zijn nek en ellebogen vermoeid, maar hij had nooit pijn.
Hij vond het geweldig hoe soepel de Checkpoint reageerde bij de overgangen van trails naar asfalt, hoewel hij moest toegeven dat de Madone op de weg nog soepeler en sneller was. Omgekeerd was hij onder de indruk van hoe goed de Madone bleef rollen wanneer hij twee asfaltwegen moest verbinden via een gravelstrook.
Dat leidde toe een van de meest indrukwekkende statistieken van de reis: geen enkel mechanisch defect of lekke banden na honderden uren fietsen door de westelijke vlaktes.
“We kregen drie lekke banden met de campers. We hadden wat technische problemen met de auto’s. Maar ik had geen enkel mechanisch probleem met de fiets. Ik heb zelfs geen enkele lekke band gehad,” aldus Jornet. “Dat was verbazingwekkend.”
Het is vreemd om te bedenken dat misschien wel de beste trailrunner aller tijden nog steeds nieuwe kanten van zichzelf kan ontdekken in de wildernis. Hij had het Amerikaanse Westen al eerder gezien. Hij had al eerder gefietst. Niemand twijfelde aan zijn taaiheid bij hoge inspanningen en pijn. Maar de States of Elevation overtrof op een of andere manier zijn verwachtingen. Toen hij Colorado verliet, werd verwondering zijn drijfveer. Zelfs de moeilijkste delen van de reis brachten hem vreugde.
Urenlang fietsen door een onveranderlijke woestijn zou sommige mensen tot waanzin drijven. Voor Jornet wekte het alleen maar ontzag op voor de onmetelijkheid van het landschap om hem heen.
“Je kunt zeggen: 'Oké, het is saai omdat je drie dagen door hetzelfde landschap rijdt. Je komt elke 160 kilometer door een stadje. Maar op een of andere manier is dat juist het mooie ervan. Het is allemaal zo immens groot,” zegt Jornet. “Toen ik naar de ruige Sierra Nevada ging, was ik drie dagen totaal alleen in de bergen. In die drie dagen zag ik geen enkele weg of menselijke nederzetting.
Dat gebied is een verlengstuk van de wildernis en van de omringende landschappen. Het was daar geweldig.”
Jornet kreeg tijdens de States of Elevation te maken met enkele van de zwaarste omstandigheden uit zijn carrière. Sneeuwstormen in de Palisade Traverse in de Sierra Nevada. “De sterkste wind die ik ooit in de bergen heb meegemaakt” op Mount Shasta, waardoor hij de laatste 300 meter van de klim moest kruipen om niet van de berg te worden geblazen.
Vervolgens de beklimming van Mount Rainier, 31 dagen nadat hij uit Boulder was vertrokken. De kalender was ondertussen van september naar begin oktober omgeslagen. De meeste mensen proberen Mount Rainier na augustus niet meer te beklimmen, omdat de gletsjers smelten en in de nazomer openbarsten, waardoor diepe, onvoorspelbare gletsjerspleten ontstaan.
Jornet is natuurlijk geen doorsnee mens, maar iedereen heeft zijn grenzen. Terwijl hij de onbegaanbaarheid van Mount Rainier op zich liet inwerken, dacht hij ook na over wat het hem zou brengen als hij nog één laatste beklimming zou doen. Het project zou dan weliswaar aanvoelen als een afgerond geheel, maar het zou niets toevoegen aan wat hij nog niet wist over zijn fysieke capaciteiten. En niemand zou ook aan hem twijfelen. Mount Rainier beklimmen voor een iets groter getal in de statistieken, zou ook geen recht doen aan de missie van de reis. Het zou zijn ervaring niet versterken of verminderen.
"Uiteindelijk gaat het niet om het bereiken van de top," zegt Jornet. "Dat is eigenlijk niets meer dan een excuus om al deze verschillende plaatsen met elkaar te verbinden en te ontdekken wat ze zo bijzonder maakt. Maar dat geldt voor elk landschap. Toen ik in de woestijn was en sprak met mensen die daar vandaan komen, kon ik in hun ogen zien waarom het zo bijzonder is. En hetzelfde gold toen ik bij de gletsjers stond.”
“Ik zou het niet erg hebben gevonden als de natuur of het weer me zouden hebben tegengehouden. … ik voel me heel sterk, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat de natuur je de kans geeft om het te doen.”
Jornet vond het prima om Mount Rainier met rust te laten als de natuur dat voor hem zou bepalen, maar de omstandigheden waren nét gunstig genoeg om hem door te laten gaan. Hij ploeterde door diepe sneeuw op meer dan 3000 meter boven zeeniveau om op 2 oktober uiteindelijk de States of Elevation te voltooien. Maar nogmaals, dat is niet waar het uiteindelijk om gaat.
De cijfers zijn indrukwekkend. Ze zijn verbijsterend want jij en ik zullen ze nooit realiseren. En ze behoren eigenlijk alleen toe aan Kilian Jornet, in die zin dat hij ze nooit als doel op zich heeft gesteld. Ze waren niet meer dan een reden voor een zoektocht. Een inspiratie, geen doel. Een reden om in contact te komen met Moeder Natuur en zijn eigen grenzen en nieuwsgierigheid te verkennen zoals hij die zelf had gedefinieerd.
De cijfers zijn misschien verbazingwekkend, maar de reis niet. Want iedereen heeft een ongeremde nieuwsgierigheid in zich, klaar om ons te laten leiden tot zover Moeder Natuur het toelaat.